१. रुग्णांसाठी महत्त्वाचे मुद्दे (Important Points) हार्मोनल असंतुलन (Hormonal Disorder) PCOD हा केवळ पाळीचा त्रास नसून तो शरीरातील संप्रेरकांच्या असंतुलनाचा आजार आहे. वेळेवर निदान (Timely Diagnosis) भविष्यातील मधुमेह किंवा वंध्यत्वाचा धोका टाळण्यासाठी वेळेवर सोनोग्राफी (Ultrasound) आणि रक्ताच्या चाचण्या (Hormone tests) करणे आवश्यक आहे. वैद्यकीय सल्ला (Medical Consultation) तज्ज्ञ डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय कोणतीही औषधे किंवा घरगुती उपाय करू नका. २. जीवनशैली आणि उपाय (Lifestyle & Tips) सक्रिय राहा (Stay Active) दररोज किमान ३० ते ४५ मिनिटे व्यायाम करा. यामध्ये वेगाने चालणे (Brisk walking), पोहणे (Swimming) किंवा सायकलिंगचा (Cycling) समावेश असावा. पुरेशी झोप (Adequate Sleep) शरीराचे नैसर्गिक चक्र सुधारण्यासाठी रोज ७-८ तास शांत झोप घ्या. तणाव व्यवस्थापन (Stress Management) मानसिक तणाव कमी करण्यासाठी योगासने आणि ध्यान (Meditation) करा. ३. संतुलित आहार (Balanced Diet) काय खावे (What to eat) आहारात जास्त फायबर (High fiber) असलेले पदार्थ, प्रथिने (Proteins) आणि मोड आलेली कडधान्ये यांचा समावेश करा. काय टाळावे (What to avoid) साखरेचे पदार्थ, मैदा (Maida), पांढरा भात (White rice) आणि बाहेरचे जंक फूड पूर्णपणे टाळा. पाण्याचे प्रमाण (Hydration) दिवसातून किमान ३-४ लिटर पाणी प्या. दैनंदिन आहार तक्ता (Daily Diet Chart) नाश्ता (Breakfast) ओट्स, पालेभाज्या घातलेले पोहे किंवा मूग डाळीचे धिरडे (Moong Dal Chilla). दुपारचे जेवण (Lunch) १ ते २ ज्वारी किंवा बाजरीची भाकरी, पालेभाजी, वरण आणि वाटीभर दही (Curd). संध्याकाळचा नाश्ता (Evening Snacks) फळे किंवा मूठभर सुका मेवा जसे की बदाम किंवा अक्रोड (Walnuts Almonds). रात्रीचे जेवण (Dinner) शक्य तितका हलका आहार घ्या, उदा. डाळ-खिचडी किंवा भाज्यांचे सूप (Vegetable soup). #DrDipakKolte #PCODBestDoctor #IVFDoctorPune #RavetBestDoctor